آیا قرارداد کار بدون تاریخ، دائمی محسوب میشود؟ | پاسخ وحید حاجیزاده
آیا قرارداد کار بدون تاریخ، دائمی محسوب میشود؟ | پاسخ وحید حاجیزاده
یکی از ابهامات رایج در روابط کار این است که اگر قرارداد کار بدون درج تاریخ شروع یا پایان امضا شود، آیا چنین قراردادی موقت است یا دائمی؟ همچنین اگر کارفرما بعداً تاریخ پایان قرارداد را تکمیل کند، آیا این اقدام از نظر قانونی معتبر خواهد بود؟
در این گفتوگو، وحید حاجیزاده، کارشناس روابط کار و مدرس حقوق کار، به مهمترین پرسشها درباره اعتبار قراردادهای بدون تاریخ، قراردادهای کار معین و آثار حقوقی درج تاریخ پس از امضای قرارداد پاسخ میدهد.
آیا قرارداد کار بدون تاریخ، دائمی محسوب میشود؟
خبرنگار: اگر در قرارداد کار، شرایط استخدام و وظایف درج شده باشد اما تاریخ شروع یا پایان قرارداد مشخص نباشد، آیا قرارداد دائمی محسوب میشود؟
وحید حاجیزاده: برای پاسخ به این سوال باید به ماده ۷ قانون کار مراجعه کنیم. قانون کار قراردادها را از نظر مدت به سه دسته تقسیم میکند:
- قرارداد دائم
- قرارداد موقت
- قرارداد کار معین.
اگر در قرارداد، مدت اشتغال به طور مشخص تعیین شده باشد، قرارداد از نوع مدت موقت است و با پایان مدت، تعهدات طرفین خاتمه مییابد. اما اگر مدت قرارداد ذکر نشده باشد، مطابق تبصره ۲ ماده ۷ قانون کار، اصل بر دائمی بودن قرارداد است. بنابراین صرف اینکه عنوان قرارداد عباراتی مانند «کار معین» یا «قرارداد محدود» باشد، برای موقت تلقی شدن قرارداد کافی نیست؛ آنچه اهمیت دارد، محتوای قرارداد و تعیین مدت یا موضوع معین است.
آیا عنوان «قرارداد کار معین» به تنهایی کافی است؟
خبرنگار: اگر در بالای قرارداد نوشته شده باشد «قرارداد کار معین و محدود»، آیا همین عنوان باعث میشود قرارداد موقت یا کار معین تلقی شود؟
وحید حاجیزاده: خیر. در حقوق کار، عنوان قرارداد تعیینکننده نیست. اگر قرارداد واقعاً برای انجام کار مشخص یا پروژه معین منعقد شده باشد، باید موضوع آن به گونهای تعیین شود که پایان کار قابل تشخیص باشد. در قراردادهای کار معین، معمولاً اتمام پروژه یا انجام کار مشخص به منزله پایان قرارداد محسوب میشود. اگر نه مدت قرارداد مشخص باشد و نه موضوع کار معین به صورت دقیق تعیین شده باشد، صرف درج عنوان «کار معین» نمیتواند ماهیت قرارداد را تغییر دهد.
اگر کارفرما بعداً تاریخ پایان قرارداد را درج کند چه میشود؟
خبرنگار: یکی از نگرانیهای کارگران این است که کارفرما پس از پایان همکاری، تاریخ پایان قرارداد را در برگهای که قبلاً امضا شده تکمیل کند. آیا چنین اقدامی معتبر است؟
وحید حاجیزاده: اگر تاریخ پایان قرارداد پس از امضای قرارداد توسط کارگر درج شده باشد، این موضوع میتواند آثار حقوقی مهمی داشته باشد. در صورتی که ثابت شود قسمت مربوط به تاریخ هنگام امضا سفید بوده و بعداً تکمیل شده است، اعتبار آن تاریخ قابل خدشه خواهد بود. چنین اقدامی ممکن است از جنبه حقوقی و حتی کیفری قابل بررسی باشد و در رسیدگی مراجع حل اختلاف اداره کار و مراجع قضایی مورد توجه قرار گیرد.
آیا کارگر میتواند نسبت به تاریخ درجشده اعتراض کند؟
خبرنگار: اگر بین کارگر و کارفرما درباره زمان درج تاریخ اختلاف وجود داشته باشد، آیا امکان بررسی کارشناسی وجود دارد؟
وحید حاجیزاده: بله. در صورتی که اختلاف درباره زمان درج تاریخ، نحوه تکمیل قرارداد یا اصالت مندرجات وجود داشته باشد، امکان طرح موضوع در مراجع قضایی و درخواست کارشناسی خط، بررسی اصالت نوشته و سایر ادله اثبات دعوا وجود دارد. اگر مرجع قضایی احراز کند که تاریخ پس از امضای قرارداد درج شده است، نتیجه این موضوع میتواند در رسیدگی اداره کار نیز مؤثر باشد.
دوره تخصصی تنظیم قرارداد کار
اگر میخواهید قراردادهای کار را به صورت اصولی، قانونی و بدون ریسک تنظیم کنید، این دوره آموزشی به شما کمک میکند با تنظیم بندبهبند قرارداد کار، از اختلافات اداره کار، محکومیتهای مالی و ایرادات حقوقی رایج جلوگیری کنید.
اداره کار در این شرایط چگونه رسیدگی میکند؟
خبرنگار: اگر همزمان پرونده اخراج در اداره کار مطرح باشد و درباره تاریخ قرارداد نیز اختلاف وجود داشته باشد، روند رسیدگی چگونه است؟
وحید حاجیزاده: در چنین مواردی، اگر تعیین اعتبار تاریخ قرارداد منوط به رسیدگی دادگاه باشد، اداره کار میتواند تا روشن شدن نتیجه دعوای مرتبط، قرار اناطه صادر کند. پس از صدور رأی قطعی مرجع قضایی درباره اصالت یا زمان درج تاریخ قرارداد، اداره کار رسیدگی خود را بر اساس آن رأی ادامه خواهد داد.
مهمترین نکته درباره قراردادهای بدون تاریخ
خبرنگار: مهمترین نکتهای که کارگران و کارفرمایان باید درباره قراردادهای بدون تاریخ بدانند چیست؟
وحید حاجیزاده: مهمترین نکته این است که عدم درج مدت قرارداد میتواند موجب دائمی تلقی شدن قرارداد شود. به همین دلیل توصیه میشود قرارداد کار پیش از امضا از نظر تاریخ شروع، تاریخ پایان، نوع قرارداد و موضوع کار به دقت بررسی شود. همچنین هیچیک از طرفین نباید قرارداد دارای بخشهای سفید یا تکمیلنشده را امضا کنند، زیرا این موضوع میتواند در آینده منشأ اختلافات جدی حقوقی شود.
به طور خلاصه، مهمترین نکات حقوقی درباره قرارداد کار بدون تاریخ عبارتاند از:
- اگر مدت قرارداد کار مشخص نشده باشد، اصل بر دائمی بودن قرارداد است.
- عنوان قرارداد به تنهایی تعیینکننده نوع قرارداد نیست.
- در قرارداد کار معین باید موضوع کار یا پروژه به طور مشخص تعیین شود.
- درج تاریخ پس از امضای قرارداد میتواند از نظر حقوقی قابل اعتراض باشد.
- در صورت اختلاف درباره زمان درج تاریخ، امکان طرح دعوا و درخواست کارشناسی وجود دارد.